चिताको रापमा बुनिएका शब्दहरू: छोराले लेखे आमाको अन्तिम बिदाइको कथा

दमौली (तनहुँ), पुस १७ गते
संसारमा आमाभन्दा पवित्र र महान् सम्बन्ध अरू कुनै छैन। तर, त्यही ममताकी खानी आमालाई आफ्नै हातले दागबत्ती दिनुपर्दा एउटा सन्तानको मनमा कस्तो पीडा उत्पन्न हुन्छ? यही मर्मस्पर्शी वियोग र आमाप्रतिको अगाध श्रद्धालाई साहित्यकार विष्णुप्रसाद वाग्लेले आफ्नो कृति ‘आमाको चिता’ मा शब्दबद्ध गर्नुभएको छ।
बिहीबार दमौलीमा आयोजित विशेष समारोहबीच उक्त कृतिको लोकार्पण गरिएको हो। व्यास नगर प्रज्ञा प्रतिष्ठानको आयोजनामा सम्पन्न कार्यक्रममा व्यास नगर प्रमुख वैकुण्ठ न्यौपाने, उपप्रमुख इन्दिरा दरै तथा वरिष्ठ साहित्यकार काशीनाथ न्यौपानेले संयुक्त रूपमा पुस्तक सार्वजनिक गर्नुभयो। भावनाले भरिएको कार्यक्रममा सहभागी धेरैको आँखामा आँसु छल्किएको थियो।
कृतिमा लेखक वाग्लेले आफ्नी ममतामयी आमा सावित्री वाग्लेलाई आर्यघाटको चितामा जलाउँदाको अत्यन्तै भावविह्वल क्षणलाई मुख्य विषय बनाउनु भएको छ। छोराको हातबाट दागबत्ती ग्रहण गर्दै पञ्चतत्त्वमा विलीन हुँदै गरेकी आमाको अन्तिम दृश्य र त्यसले जन्माएको असह्य पीडालाई लेखकले शब्द–शब्दमा जीवन्त रूपमा उतार्नुभएको छ।
आमालाई केवल जन्मदात्री मात्र नभई प्रेम, वात्सल्य र त्यागकी प्रतिमूर्तिका रूपमा चित्रण गर्दै लेखकले तत्कालीन सामाजिक, भौगोलिक र सांस्कृतिक परिवेशलाई पनि संवेदनशील ढङ्गले प्रस्तुत गर्नुभएको छ। कार्यक्रममा संविधान सभा सदस्य उर्मिला थापाले कृतिले हरेक सन्तानलाई आफ्नी आमाको सम्झना गराउने र मातृप्रेमको गहिराइ बुझाउने बताउनुभयो।
विष्णुबहादुर अधिकारीले लेखकको व्यक्तित्व र साहित्यिक यात्रामाथि प्रकाश पार्दै गर्दा कार्यक्रम स्थल सन्नाटामय बनेको थियो। आमाको आशीर्वादले जीवनका कष्टहरू कसरी नाश हुन्छन् र आमाविहीन संसार कति अधुरो हुन्छ भन्ने सन्देश यस कृतिले सशक्त रूपमा उठाएको छ।

चिताको सामीप्यमा बसेर जन्म दिने आमाप्रति अर्पित यो साहित्यिक श्रद्धाञ्जलीले पाठकको मन छोइदिने मात्र होइन, मातृवियोग भोगिरहेका हरेक सन्तानको आँसुको प्रतिनिधित्व गर्ने विश्वास गरिएको छ।